PLETTERIJ 25 JAAR! STRAATMUZIEK MOET MOGEN, TOCH?

Geplaatst op: 30 jan 2021 |

Straatmuziek, moet mogen, toch?
Hoe de gemeente Haarlem een straatmuziek voorspeelcommissie overwoog en voor een simpel maar doeltreffend systeem koos.

Aflevering 32, nog 20 weken

Straatmuziek kent net als andere muziekstijlen zijn golven of modes. Zo was er een periode, zo in het eerste decennium van deze eeuw, dat je op elke straathoek panfluitklanken uit de Andes hoorde. Het scheen dat al die muzikanten uit hetzelfde Andes-dorpje kwamen. Maar dat was moeilijk voorstelbaar, zo veel waren het er. Op een gegeven moment waren al deze panfluiters weg, verdwenen. Hun plaats werd als bij toverslag ingenomen door zigeunermuzikanten uit Roemenië. Er wordt beweerd dat de panfluiters richting Roemenië trokken toen de zigeunermuzikanten deze kant op kwamen. Een soort van ruil.

Sommige brave Haarlemmers vonden het maar niks, die muzikanten. Te haveloos, je kon niet rustig je drankje op het terras doen zonder dat er een hoed voorbijkwam waar je een muntje in moest gooien. Ook overheidsdienaren zagen er geen heil in. Verkapte bedelarij, het waren vast bendes die door een bendeleider werden uitgemolken. De confrontatie met armoede uit de andere kant van Europa was te veel voor het nette Haarlem. Toenmalig raadslid Paul Marselje had bedacht dat wie op straat wilde spelen eerst moest komen voorspelen voor een commissie. Die zou dan uit hemzelf bestaan, hij was immers troubadour, en burgemeester Bernt Schneiders, die basgitaar speelde in zijn eigen bandje dat op het stadhuis oefende.

Wij vroegen ons af of dat nou wel een goed idee was, een commissie van goede smaak, een overheidsstempel dat zegt ‘deze muziek kunnen de Haarlemse oren verdragen’. We besloten dit op 14 november 2012 aan vertegenwoordigers van de Haarlemse gemeenteraad voor te leggen. Als inleiders nodigden we uit de journalist Kemal Rijken, die een onderzoek had gedaan naar hoe de muzikanten uit Roemenië en de Balkan in Nederland leefden, en een vertegenwoordiger van de gemeente Utrecht die net een vergunningstelsel voor straatmuziek had ingesteld. Aan journalist Richard Stekelenburg de taak om de boel in de hand te houden.

Kemal Rijken wist het gerucht van een bendestructuur te ontkrachten. Uit niets bleek dat de muzikanten werden uitgebuit door een maffia-achtige organisatie. De vertegenwoordiger van de gemeente Utrecht vertelde hoe ze daar een verbluffend eenvoudig vergunningensysteem hadden opgezet. Iedereen die op straat wil spelen heeft een vergunning nodig. Deze vergunning was gratis verkrijgbaar op het stadhuis. Het tonen van een paspoort was niet nodig, het ging de gemeente om het contactmoment met een groep die moeilijk bereikbaar was. Het moeten aanvragen van een vergunning bleek in de praktijk als zeef te werken waardoor er nu minder muzikanten op straat waren. Zonder arbitraire selectie, zonder controle op verblijfsvergunning en als resultaat minder ‘overlast’ en een contactmoment met een moeilijk bereikare groep. En dat op een simpele wijze. De aanwezige raadsleden waren met stomheid geslagen.

Een half jaar later ontvingen we een persbericht. De gemeente Haarlem had besloten het ‘Utrechtse model’ inzake straatmuziek in te voeren zoals dat een half jaar daarvoor was gepresenteerd in de Pletterij. We hadden ons bescheiden steentje bijgedragen aan Haarlems beleid.

Bekijk hier de foto’s van Harry van Kesteren.

Op 18 juni 2020, bestond de Pletterij 25 jaar. Op dezelfde dag in 1995 opende het Mondiaal Centrum Haarlem ‘MCH’, de voorloper van de Pletterij, haar deuren aan de Parklaan 137, waar nu basisschool De Kring zit.

Omdat vanwege de Corona-beperkingen we geen groot feest konden vieren stellen we dit uit naar 18 juni 2021 (save the date!). Tot die tijd plaatsen we iedere week een gedenkwaardige opname of foto’s uit het rijke Pletterij-archief. Zo tellen we af naar 18 juni 2021.